Klimaat

Bitterstof tegen schimmels

Veel planten maken zelf afweerstoffen tegen ziektes. Haal je die stoffen eruit, dan kun je deze in andere gewassen gebruiken als natuurlijk gewasbeschermingsmiddel. Meer biologische en minder chemische gewasbescherming maakt teelten milieuvriendelijker.
21 april 2022

Samen met IRS en de WUR doen we onderzoek naar bitterstoffen uit cichoreiwortels die gebruikt zijn voor inulineproductie en uit witlofwortels die resteren na de witloftrek. Een nieuwe toepassing voor deze grondstoffen, die dusver hun weg voornamelijk naar veevoer vinden.

Anti-schimmelmiddel uit cichorei en witlof

‘We zijn geen gewasbeschermingsmiddelenbedrijf, maar dit was te leuk om te laten liggen. De bladschimmel Stemphylium beticola komt voor op onder meer suikerbieten en cichorei. In de bieten leidt een aantasting tot forse opbrengstderving. Cichorei is niet gevoelig en de schimmel breidt zich niet uit. Dat constateerde Bram Hanse van onderzoeksinstituut IRS, waarmee wij veel samenwerken. Daar wilden we meer van weten. Een nieuw project was geboren: CHIBA. Dat was in 2015’, vertelt Matthew de Roode, Corporate Development Manager bij Cosun en projectleider CHIBA (CHIcory Bitter component as Antifungals).

Twaalf verschillende bitterstoffen
Veel planten maken zelf afweerstoffen tegen ziektes. Van cichorei en witlof was al bekend dat bitterstoffen – die witlof zijn typerende bittere smaak geven – die functie hebben. Matthew: ‘In cichorei blijken twaalf verschillende bitterstoffen te zitten.’

Bewijs verzamelen
Cosun extraheerde de bitterstoffen en ontwikkelde de analysemethode voor het mengsel aan bitterstoffen. Zo konden we heel goed in kaart brengen welke combinatie bitterstoffen het beste werkt. IRS bood een proeflocatie en de praktijkkennis aan, om op de juiste manier het gewas te bespuiten – een hele lage dosering blijkt het best te werken. Wageningen University & Research was waar nodig vraagbaak.

Matthew: ‘We wilden bewijs verzamelen om daarmee gewasbeschermingsmiddelenfabrikanten te overtuigen. Want een nieuw middel wettelijk toegelaten krijgen, ook al is het biologisch, is een apart specialisme dat veel stappen vergt. Wij ambiëren niet daarin een expert te worden. Wij zitten op de bron en willen gewoon het ingrediënt leveren.’

Het bewijs kwam er. Een gewasbeschermingsmiddelenfabrikant is geïnteresseerd en wil nu zelf verschillende testen uitvoeren. ‘Over een jaar of drie verwacht ik een antischimmelmiddel op basis van onze bitterstoffen’, zegt Matthew.

Biobased en circulair
CHIBA draagt bij aan een biobased economie, met planten als grondstof en productstromen die worden hergebruikt. Dat is een belangrijke stap op weg naar een circulaire economie. ‘We benutten de cichoreiwortels waaruit we de voedingsvezel inuline winnen veel beter door ook andere bruikbare stoffen uit die wortels te halen. Ook verzamelen we wortels van witloftrekkers. Die wortels gaan gewoonlijk weg als veevoer. Nu halen we er meer uit en komt het in de vorm van een natuurlijk beschermingsmiddel weer terug op het land’, zegt Matthew. ‘De tijd is rijp voor meer plantaardige grondstoffen. Waar wij al langer mee bezig zijn valt nu bij een breed publiek in goede aarde.’

Matthew de Roode
In cichorei blijken twaalf verschillende bitterstoffen te zitten”
Matthew de Roode
Corporate Development Manager bij Cosun